LITWA
Nie żyje reżyser Rimas Tuminas
6 marca w szpitalu we Włoszech w wieku 72 lat zmarł jeden z największych reżyserów w historii teatru na Litwie – RIMAS TUMINAS.
Urodził się 20 stycznia 1952 roku w Kielmach. W latach 1970–1974 studiował na Litewskiej Akademii Muzyki i Teatru. Studia reżyserskie odbył w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej (GITIS) w Moskwie.
Bilety na pociąg kupić na Google Maps
Spółka transportu pasażerskiego „LTG Link” podpisała umowę partnerską z „Distribution Technologies GmbH”, firmą łączącą przewoźników na całym świecie, która rozszerzy możliwość zakupu biletów na pociąg za pośrednictwem platformy planowania podróży „Google Maps”.
Podpisana umowa o współpracy zapewni w przyszłości dostęp do ponad 150 przewoźników i platform sprzedaży na całym świecie osobom, które będą chciały kupić bilety na pociąg na Litwie.
Współpracownik Nawalnego pobity w Wilnie
W Wilnie późnym wieczorem we wtorek napadnięto na Leonida Wołkowa, byłego szefa sztabu zmarłego rosyjskiego opozycjonisty Aleksieja Nawalnego – poinformowała Kira Jarmysz, rzeczniczka pochowanego niedawno polityka.
– Na Leonida Wołkowa właśnie napadnięto przed jego domem. Rozbito okno w jego samochodzie, w oczy rozpylono mu gaz łzawiący, a następnie napastnik zaczął bić Leonida młotkiem. Teraz Leonid jest w domu, jedzie do niego policja i karetka – napisała Jarmysz w serwisie X. Jak podają niezależne rosyjskie media, opozycjonista mieszka w Wilnie.
Gaże w sektorze publicznym są wyższe
Płaca zarobkowa w litewskim sektorze publicznym jest o 150 euro wyższa od średniej gaży w sektorze prywatnym. Ponadto wypłaty w instytucjach państwowych rosną o wiele szybciej niż w spółkach prywatnych. Przedstawiciele pracodawców przestrzegają, że jeżeli dotychczasowa tendencja się utrzyma, to gospodarka kraju jest skazana na spad, a sektor publiczny stopniowo zwyrodnieje i stanie się nieefektywny. Przekonują, że tak się zdarzyło w Japonii, a obecnie z tym borykają się Niemcy. Według Państwowej Agencji Danych (VDA), w końcu 2023 roku średnia płaca zarobkowa na Litwie wynosiła 1304 euro „na ręce” i 2110 euro „na papierze”. W ostatnim kwartale ubiegłego roku średniomiesięczna wypłata w sektorze publicznym wynosiła 1410 euro „na ręce”, a w sektorze prywatnym była o 150 euro niższa i wynosiła 1260 euro.
Bałagan z reformami w systemie oświaty
Mieć nadzieję na to, że krajowy system oświaty chociaż rok przeżyje bez zmian i reform, staje się mrzonką i naiwnością. Co roku uczniowie i nauczyciele stykają się ze zmianami, co do sensu których powstaje wiele wątpliwości. Trudno również przekonać się na ile one są pożyteczne, gdyż zmiana goni zmianę. Początek bieżącego roku szkolnego rozpoczął się od kontrowersyjnych zmian w oświacie, a skutek był taki, że nauczyciele rozpoczęli szereg akcji protestacyjnych. Po upływie pół roku do protestów pedagogów zamierzają dołączyć się rodzice. Okazało się, że programy nauczania zostały zmienione tak, że posiadający wyższe wykształcenie rodzice nie dają rady z rozwiązaniem zadań domowych dla dzieci nawet z młodszych klas. Nierzadko program nauczania przeznaczony dla uczniów starszych klas jest automatycznie „spuszczany” dla klas młodszych. Rodzice narzekają i pytają, kiedy dzieci będą mogły być dziećmi, a nauczyciele nie dosypiają nocami zastanawiając się nad tym, jak uzupełnić luki w wiedzy u swych podopiecznych. Tymczasem klerkowie z resortu oświaty z uporem maniaka, nie zważając na zdanie nauczycieli i rodziców, starają się przepchać kontrowersyjną reformę.
Coraz więcej obcokrajowców
Na litewskim rynku pracy zwiększa się liczba obcokrajowców. W przeciągu roku ich liczba zwiększyła się o 56 tys. i obecnie, jak wykazują dane Służby Zatrudnienia (lit. UT), wynosi prawie 142 tys. osób. Według UT, największą część zatrudnionych obcokrajowców stanowią przybysze z krajów trzecich – około 131,4 tys. osób (w ciągu ostatniego roku ich liczba wzrosła o 52 tys. osób). Liczba przybyszy z państw Unii Europejskiej wzrosła o 4 tysiące i obecnie na Litwie jest ich ponad 10 tys. osób. Na początku tego roku najwięcej osób w poszukiwaniu pracy przybyło z Białorusi – 47,7 tys., to prawie 1,6 razy więcej niż w analogicznym okresie roku ubiegłego (30,5 tys.). Liczba pracujących na Litwie Ukraińców wzrosła do 44,8 tys. (w roku ubiegłym 32,7 tys.), Uzbeków – 6,6 tys. (1,8 tys.), Kirgizów – 5,6 tys. (2,5 tys.), Tadżyków – 4,6 tys.
Zdrożały koszyczki najtańszych produktów
Koszyczek najtańszych produktów w różnych litewskich sieciach handlowych w okresie od 29 lutego do 9 marca br. zdrożał od 1 do 31 proc. Jak poinformował portal Pricer.lt, w wymienionym okresie najbardziej – o 31 proc. albo o 15,69 euro – zdrożał koszyczek „lidlowski”, który teraz kosztuje 71,22 euro. Na drugiej pozycji, pod względem zdrożania, uplasowała się „Maxima”, w której koszyczek zdrożał o 6,08 euro i kosztował w sumie 62,79 euro. Zdrożały również koszyczki w „Iki” (71,97 euro), „Norfie” (64,83 euro) i „Rimi” (71,30 euro). Z porównania wynika, że na razie najtaniej można zakupić się w „Maximie”.
POLSKA
25-lecie wejścia Polski do NATO, 20-lecie – Litwy
Jeden za wszystkich, wszyscy za jednego
Polska dobrze wykorzystała swoje 25 lat w NATO, a obecnie jest kluczowym krajem wschodniej flanki Sojuszu, wyróżniając się m. in. na polu wydatków na obronność – mówią analitycy z różnych krajów Sojuszu Północnoatlantyckiego. Polska członkiem NATO została 12 marca 1999 roku. Trzy lata później Kraje Bałtyckie, a także Bułgaria, Rumunia, Słowacja i Słowenia, otrzymały zaproszenie do rozpoczęcia negocjacji w sprawie członkostwa w Sojuszu. Wszystkie siedem krajów zostało oficjalnie przyjęte do struktur NATO 29 marca 2004 roku. Kraje Bałtyckie to jedyne jak dotąd byłe republiki radzieckie, które zostały członkami NATO.
Protest polskich rolników przy granicy z Litwą
Skontrolowano 14 tysięcy tirów
Podczas tygodniowego protestu polskich rolników przed polsko-litewską granicą w Budzisku skontrolowano 14 tys. jadących z Litwy samochodów ciężarowych. Szczegółowe informacje o tym, jaki ładunek był w nich przewożony, farmerzy otrzymają za tydzień.
– Protest zakończyliśmy w czwartek (7 marca) o godzinie 10.30. W ciągu 7 dni polskie służby skontrolowały 14 tys. tirów. Były ciężarówki przewożące zboże, mąkę i paszę. Szczegóły poznamy mniej więcej za tydzień, kiedy otrzymamy raport Krajowej Administracji Skarbowej, która zarządza systemem kontroli granicznej” – powiedział dla agencji ELTA Karol Pieczyński, przedstawiciel polskich rolników, organizujących protest.
Bezrobocie poniżej unijnej
Zgodnie z danymi Eurostatu w styczniu 2024 r. stopa bezrobocia w Polsce wyniosła 2,9 proc. Polska odnotowała wynik znacznie poniżej unijnej średniej, która w styczniu br. wyniosła 6 proc. w krajach Unii Europejskiej oraz 6,4 proc. w strefie euro (w styczniu 2023 roku było to odpowiednio 6,1 proc. w UE i 6,6 proc. w strefie euro). Niższy poziom bezrobocia w styczniu br. odnotowała tylko Malta (2,6 proc.). Na trzecim miejscu znalazły się Czechy z wynikiem 3 proc.
Marcowa waloryzacja rent
Marzec to miesiąc waloryzacji rent i emerytur. Pierwsze świadczenia dotarły już do uprawnionych – to blisko cztery miliony osób. Realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia czy wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych – to główne powody waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych. Taka waloryzacja miała miejsce również w tym miesiącu. Świadczenie wzrosły o ponad 12 procent.
Dyskusja o dyplomacji
Wyzwania stojące przed polską dyplomacją i obecna sytuacja międzynarodowa znalazły się wśród tematów spotkania z ekspertami z think-tanków. Podczas dyskusji skupiono się głównie na temacie bezpieczeństwa, zarówno militarnego jak i energetycznego w kontekście wojny w Ukrainie, ale też odbudowy relacji polsko-niemieckich na zasadzie równowagi i partnerstwa. Uczestnicy zgodzili się, że zwiększeniu ulec powinno także oddziaływanie Polski w strukturach UE w związku z przyszłoroczną prezydencją w Radzie UE.
Prognoza inflacji
NBP opublikował Raport o inflacji, zawierający projekcję inflacji i wzrostu PKB. Opracowano dwie wersje projekcji – jedna zakłada utrzymanie działań osłonowych, polegających na utrzymaniu obniżonej, zerowej stawki VAT na żywność oraz tarcz antyinflacyjnych na energię, gaz i ciepło. Druga wersja zakłada rezygnację ze wszystkich działań osłonowych. Centralna ścieżka projekcji przy przedłużeniu działań osłonowych zakłada inflację na poziomie 3 proc. w roku 2024, 3,4 proc. w roku 2025 i 2,9 proc. w roku 2026 – wynika z opublikowanego w poniedziałek raportu. Centralna ścieżka projekcji bez przedłużenia działań osłonowych zakłada inflację rzędu 5,7 proc. w tym roku, 3,5 proc. w roku 2025 i 2,7 proc. w roku 2026.
ŚWIAT
Minęło 750 dni agresji Rosji na Ukrainę.
14 osób zginęło, a 46 zostało rannych w wyniku rosyjskiego ataku rakietowego na Odessę na południu Ukrainy – poinformowały wojskowe władze obwodowe. Celem uderzeń były obiekty infrastruktury cywilnej. Wśród ofiar jest ratownik medyczny.
Sztab Generalny Sił Zbrojnych Ukrainy informuje o strąceniu wszystkich dronów-kamikadze, którymi w nocy Rosja atakowała cele na Ukrainie. Rosjanie użyli też do ataków siedmiu rakiet wystrzelonych z zestawów S-300/S-400 i pocisku manewrującego Ch-59.
Papież o wojnie na Ukrainie
To nie wstyd negocjować
Wojna na Ukrainie i to, co dzieje się między Izraelczykami i Palestyńczykami, zwłaszcza w Strefie Gazy, to jeden z tematów poruszonych przez papieża Franciszka w wywiadzie, którego udzielił na początku lutego Lorenzo Buccelli, dziennikarzowi szwajcarskiego radia i telewizji (RSI) dla magazynu kulturalnego „Cliché” w odcinku poświęconym bieli, kolorowi dobra i światła. Wywiad zostanie wyemitowany 20 marca.
Zapytany o wojny, Franciszek podkreśla, że one nigdy nie są białe, ale „czerwone lub czarne”. Wskazuje na ukraińskie dzieci, które czasem go odwiedzają i nie potrafią się uśmiechać, bo przeżyły i przeżywają okrucieństwo wojny.
Referendum w Irlandii
Opowiedzieli się za małżeństwem i rodziną
Irlandczycy nie godzą się na redefinicję wartości rodzinnych z konstytucji. W referendum wyrazili sprzeciw wobec próby narzucenia lewicowej narracji małżeństwa i opieki nad rodziną.
Ustawa zasadnicza od 1937 roku mówi wprost, że państwo uznaje rodzinę za naturalną, pierwotną i podstawową komórkę społeczną, oraz że państwo zobowiązuje się strzec ze szczególną troską instytucji małżeństwa, na której opiera się rodzina, i chronić ją przed atakami. Obecny rząd Irlandii liczył na to, że w referendum uda się zrównać małżeństwo oraz „inną trwałą relację”. Do tego chciał usunąć zwrot mówiący, że małżeństwo to instytucja, na której opiera się rodzina. Irlandczycy takim zmianom powiedzieli stanowcze nie i zdecydowanie opowiedzieli się za normalnym modelem rodziny opartym na związku małżeńskim kobiety i mężczyzny.
Francja – krajem śmierci
W poniedziałek Francja jako pierwszy kraj na świecie wpisała prawo do aborcji do swojej konstytucji. Ustawodawcy z obu izb francuskiego parlamentu rozstrzygnęli tę kwestię stosunkiem głosów 780 za i 72 przeciw, z łatwością uzyskując większość trzech piątych niezbędną do zmiany ustawy zasadniczej.
Poniedziałkowe głosowanie, które odbyło się podczas specjalnego posiedzenia w Pałacu Wersalskim, było ostatnim krokiem w procesie legislacyjnym. Wcześniej francuski Senat i Zgromadzenie Narodowe większością głosów zatwierdziły odpowiednią poprawkę.
Fortuna wydana na narkotyki
Europejczycy wydają na niedozwolone narkotyki ponad 31 mld euro rocznie. Na pierwszym miejscu są konopie indyjskie – wartość rynku detalicznego tego narkotyku szacuje się na 12 mld rocznie. Rynek kokainy jest drugi co do wielkości rynkiem narkotykowym w UE. Jego wartość szacuje się na 11,6 mld euro rocznie. Wpływ międzynarodowego handlu narkotykami na życie ciągle wzrasta. Przemoc, korupcja oraz łamanie prawa i naruszenia demokracji stają się coraz bardziej powszechne.
Nowy wymóg dla wspinaczy
Tylko ci wspinacze, którzy będą mieli przy sobie urządzenie śledzące, kosztujące 10-15 dolarów, będą mogli wspiąć się na Mount Everest. Ma to pomóc w ich namierzeniu i w razie potrzeby skrócić czas potrzebny na akcję ratunkową. Turyści będą mogli wypożyczyć specjalny chip, a po zakończeniu wyprawy chip należy zwrócić. Władze Nepalu starają się zmniejszyć liczbę ofiar śmiertelnych wśród wspinaczy i podejmują wiele działań, aby chronić tych, którzy chcą zdobyć szczyt.
Zatroskanie o schrony
Ministerstwo spraw wewnętrznych Estonii chce wprowadzenia w kraju nakazu budowy schronów we wszystkich nowych budynkach o powierzchni większej niż 1200 metrów kwadratowych oraz dobudowania ich w obiektach już istniejących. Obecnie w kraju trwają prace adaptacyjne istniejących pomieszczeń mających w razie potrzeby pełnić funkcję schronów. Plany MSW przewidują budowę w ciągu 10 lat schronów mogących pomieścić 730 tys. osób – ponad połowę populacji Estonii. Planom resortu spraw wewnętrznych sprzeciwia się ministerstwo klimatu.
Premierzy na czarnej liście
Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rosji opublikowało listę czołowych polityków państw bałtyckich, którym zabroniono wjazdu na terytorium. Na liście znalazły się m. in. premier Estonii Kaja Kallas i premier Łotwy Evika Silina. Z Litwy znaleźli się na niej: minister i wiceminister spraw zagranicznych Gabrielius Lanbdsbergis i Mantas Adomenas, minister sprawiedliwości Ewelina Dobrowolska, minister finansów Gintare Skaiste. Jak poinformowano, zakazem wjazdu objęto łącznie 347 obywateli tych trzech państw, jednak na opublikowanej przez MSZ liście znalazły się tylko nazwiska osób uznanych za „najbardziej wrogo nastawione wobec Rosji”.