Obchody 20. rocznicy pielgrzymki papieża na Litwę

„Stale byłem tu obecny”

Wizyta apostolska Ojca Świętego Jana Pawła II na Litwie, w pierwszych dniach września 1993 roku, odbiła się szerokim echem na całym świecie. Wszak papież-pielgrzym po raz pierwszy odwiedził kraj, który dopiero przed kilku laty zrzucił jarzmo totalitaryzmu. Podkreślano wówczas, że wizyta apostolska Ojca Świętego ma znaczenie zarówno religijne, jak polityczne i społeczne.

Dzisiaj, kiedy papież jest zaliczony w poczet błogosławionych, 20. rocznica tamtej pamiętnej wizyty stała się okazją do szczególnego przypomnienia słów jego nauki. Pierwsze dni września br. w Wilnie minęły pod znakiem przedsięwzięć związanych z upamiętnieniem wizyty apostolskiej Jana Pawła II na Litwie.

Niegasnąca nadzieja

Droga do pielgrzymki Ojca Świętego na Litwę była długa i niełatwa, wszak w roku 1987, gdy kraj obchodził jubileusz 600-lecia chrztu, przybycie papieża było niemożliwe. Wtedy to, 5 czerwca, został skierowany list apostolski, w którym Jan Paweł II m.in. napisał: „Wszyscy bracia i siostry dalekiego Kościoła, który jednak jest mi bardzo bliski i szczególnie drogi! Synowie i córki szlachetnego narodu! Ja, biskup Rzymu i pasterz Kościoła powszechnego, wraz z wami klękam przed relikwiami św. Kazimierza i z wami dziękuję Bogu, dawcy wszelkiego dobra za dar waszego chrztu, i modlę się, aby Bóg uczynił was godnymi swego wezwania, aby z mocą udoskonalił w was wszelkie pragnienie dobra oraz czyn płynący z wiary”.

W ciągu pierwszych 15 lat pontyfikatu wierni z Litwy z utęsknieniem śledzili kolejne papieskie podróże. Lata 90., które przyniosły niepodległość krajowi, ułatwiły wyjazdy do Polski i przyniosły możliwość korzystania z zaproszeń podczas odwiedzin przez Ojca Świętego ojczystego kraju. Niemniej jednak „pielgrzymi styl” posługi apostolskiej Jana Pawła II pozwalał wierzyć, że zawita również do nas. Nadzieja zaczęła przybierać realne kształty, gdy w roku 1992 do planów papieskich podróży na następny rok zostały wpisane kraje bałtyckie. Odtąd Litwa żyła oczekiwaniami na wizytę następcy św. Piotra.

Przed dwiema dekadami

Marzenie wielu – spotkanie z Janem Pawłem II na Litwie – ziściło się w dniach 4-8 września 1993 roku, gdy w ciągu czterech dni Ojciec Święty odwiedził Wilno, Kowno, Szydłów i Szawle. W stolicy odbyło się wówczas kilka spotkań. W katedrze przemawiał do duchowieństwa, modlił się przed grobem św. Kazimierza, w Ostrej Bramie odmówił z wiernymi różaniec. W Zakrecie odbyło się główne spotkanie wiernych z Ojcem Świętym, poświęcone odnowieniu przyrzeczeń chrzcielnych, nawiązujące do niedawnej 600. rocznicy chrztu Litwy. W wileńskiej Alma Mater z Ojcem Świętym spotkali się przedstawiciele inteligencji Litwy. Natomiast w kościele pw. Ducha Świętego Jan Paweł II spotkał się z Polakami. Rodacy bardzo ciepło i z wielką radością przyjęli następcę św. Piotra w świątyni, gdzie wówczas znajdował się pierwszy obraz Jezusa Miłosiernego i skąd zaczął się odradzać na Litwie kult Miłosierdzia Bożego. Na Cmentarzu Antokolskim papież modlił się nad grobami obrońców wolności Litwy.

W Kownie spotkał się z młodzieżą, zaś w Szawlach, podczas celebracji Mszy św. na Górze Krzyży, zwrócił szczególną uwagę na wartość krzyża w życiu człowieka. Z kolei w Szydłowie odbyło się maryjne nabożeństwo z udziałem rodzin.

W Sejmie – wystawy i konferencje

Obchody związane z wizytą apostolską Jana Pawła II na Litwie zainaugurowane zostały przed tygodniem, w środę, 4 września, w Sejmie RL, gdzie odbyła się konferencja i otwarcie wystawy fotograficznej. Gościem honorowym konferencji był George Weigel, słynny amerykański pisarz i teolog, który napisał – niezwykle popularną na całym świecie – biografię papieża pt. „Świadek nadziei”.

Podczas przemówienia pisarz zwrócił uwagę, że wiele z prognoz Jana Pawła II sprawdza się, m.in. ostrzeżenie o grożącym Europie kryzysie demograficznym, czy też dyktaturze relatywizmu.

Obecny podczas konferencji arcybiskup diecezji kowieńskiej Sigitas Tamkevičius podkreślił, że dla rozpoczynającej wówczas drogę niepodległości Litwy, ta pielgrzymka papieża miała szczególne znaczenie. „Ojciec Święty wzywał do budowania wolnej Litwy bez rozłamów i podziałów” – mówił abp Tamkevičius.

Również 10 września, podczas rozpoczęcia jesiennej sesji obrad parlamentarnych, posłowie upamiętnili wizytę apostolską Jana Pawła II. Udział w uroczystym posiedzeniu Sejmu wziął abp Luiggi Bonazzi, nuncjusz apostolski na kraje bałtyckie. Arcybiskup przypomniał, z jakim optymizmem zostały przyjęte przez wiernych słowa Jana Pawła II „Nie lękajcie się otworzyć drzwi Chrystusowi!” i jak wielkie znaczenie miały one, wypowiedziane w roku 1993 na Litwie. Prelegent stwierdził, że słowa te są aktualne w każdym czasie.

Wicemarszałek Jarosław Narkiewicz w swoim przemówieniu podkreślił historyczną wagę wizyty apostolskiej Ojca Świętego. Z inicjatywy posła AWPL w Sejmie otwarto wystawę fotograficzną „Bądźmy świadkami Chrystusa”.

Dla wilnian

Rocznicę wizyty Jana Pawła II uczcili również uczniowie i pedagodzy dwóch stołecznych szkół, noszących imię błogosławionego papieża. W Progimnazjum im. Jana Pawła II odbyła się uroczysta akademia. Ze sceny szkolnej auli rozbrzmiewały piosenki o papieżu, słowa, które kierował do wiernych.

Natomiast po południu, 4 września, ucz­niowie Gimnazjum i Progimnazjum im. Jana Pawła II wspólnie z wilnianami i gośćmi z Polski modlili się na Mszy św. w Ostrej Bramie. Nabożeństwu przewodniczył proboszcz ks. prałat Jan Kasiukiewicz. Przed rozpoczęciem Mszy św. w Ostrej Bramie wierni odmówili koronkę do Bożego Miłosierdzia. Ksiądz prałat podczas homilii podkreślił m.in., że „życie Ojca Świętego Jana Pawła II ukazuje nam wielkość człowieka rodzącą się i kształtującą przez wielką i głęboką wiarę, którą dzielił się ze wszystkimi”.

W przygotowanie nabożeństwa zaangażowani byli uczniowie, ich rodzice oraz pedagodzy obu szkół poprzez czytanie Słowa Bożego, modlitwy wiernych, śpiew oraz złożenie darów. Społeczności obu placówek wzięły też udział w otwarciu wystawy w Sejmie RL w dniu 10 września.

W słowie i w obrazie

Wystawy eksponowane w Sejmie zostały udostępnione szerszej publiczności. Już w środę wieczorem, wilnianie uczestniczyli w wernisażu wystawy pt. „Otwórzcie drzwi Chrystusowi” na Placu Katedralnym oraz koncercie „Missa Magna Beatificationis” w Pałacu Kongresowym. Przedsięwzięcie zostało zorganizowane przy współpracy kurii wileńskiej, samorządu m. Wilna (głównie staraniem wicemera Jarosława Kamińskiego) oraz Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, pod patronatem watykańskiego pisma „L’Osservatore Romano”.

Podczas otwarcia wystawy na Placu Katedralnym obecni byli posłowie Sejmu RL z ramienia AWPL ze starostą frakcji Ritą Tamašunienė na czele, oddelegowani przez AWPL wiceministrowie, radni oraz władze samorządu stolicy i rejonu wileńskiego. Abp Gintaras Grušas, metropolita archidiecezji wileńskiej zachęcił wiernych, by dzięki eksponowanym obrazom pozwolili sobie „na powrót do czasu sprzed 20 lat i od nowa przeżyli spotkanie z Janem Pawłem II, rozważając jego słowa”. Arcybiskup dodał, że dzisiaj, w przededniu kanonizacji, Jan Paweł II błogosławi nam z Domu Ojca, wstawiając się za nami u Chrystusa.

Na wystawie znalazły się zdjęcia fotografów z Włoch – Arturo Mari oraz Grzegorza Gałązki, a także z Wilna – Viliusa Jasinevičiusa i Jerzego Karpowicza. Fotografie zostały opatrzone fragmentami wypowiedzi Jana Pawła II w języku litewskim i polskim, które skierował do wiernych w 1993 roku.

Grzegorz Gałązka zwrócił uwagę, że dzięki wizycie apostolskiej Ojca Świętego, cały świat dowiedział się, iż Litwa jest odrębnym, niepodległym krajem. Fotograf opowiedział też o szczególnym geście Jana Pawła II, który wykonywał przybywając do każdego kraju – ucałowanie ziemi. „Ten gest papieża mówi o szacunku Ojca Świętego do historii i miłości Jana Pawła II do kraju, którego ziemię całował. Bowiem Jan Paweł II nieraz podkreślał, że Ziemia jest Matką, a Matce należy się szacunek” – dzielił się spostrzeżeniami fotograf.

Jerzy Karpowicz, zapytany o wrażenie i refleksje, jakie towarzyszyły dokumentowaniu pielgrzymki, powiedział, że wizyta ta była duchowym podbudowaniem wiernych. „Pracą fotografa jest robienie zdjęć, dlatego przez fotografowanie – nasz codzienny obowiązek – chcieliśmy oddać hołd człowiekowi, który innym dawał całego siebie” – powiedział „Tygodnikowi” Jerzy Karpowicz.

Z kolei wystawa „Nie lękajcie się. Otwórzcie drzwi Chrystusowi” „powędrowała” z Sejmu do kościoła akademickiego pw. śś. Janów w Wilnie. Tutaj bowiem, w piątek, 6 września, abp Gintaras Grušas odsłonił tablicę upamiętniającą pielgrzymkę Jana Pawła II na Litwę i jego pobyt na wileńskiej Alma Mater.

Kompozycja dźwięków

Istną ucztą dla ducha był koncert w Pałacu Kongresowym. Utwór „Missa Magna Beatificationis” – to muzyka ułożona przez jednego z najsłynniejszych współczesnych kompozytorów polskich – Michała Lorenca, z okazji beatyfikacji Jana Pawła II.

Pod batutą Tadeusza Karolaka wystąpili artyści Litewskiej Państwowej Orkiestry Symfonicznej, chóru samorządu m. Wilna „Jauna muzika” oraz zespołu „Des Orient”. Na kompozycję muzyczną złożyły się pieśni, hymny oraz części stałe Mszy, a także elementy epickie muzyki do filmu „Jan Paweł II. Szukałem Was”. Artyści zaśpiewali takie pieśni jak – „Ave Maria” (wykonanie chóru w języku łacińskim i jednocześnie solisty z Kamerunu w języku endo), czy też – „Bogurodzica” (wykonanie chóru i orkiestry symfonicznej).

Podczas koncertu w Wilnie obecny był również kompozytor, którego publiczność nagrodziła gromkimi brawami. Po koncercie Michał Lorenc przyznał, że był zachwycony wykonaniem litewskich artystów.

Pielgrzymując śladami JPII

Samorząd rejonu wileńskiego obchody 20. rocznicy wizyty apostolskiej papieża na Litwie rozpoczął pielgrzymką dziękczynną, której przewodniczył ks. Dariusz Stańczyk. 47 osób – harcerze oraz pracownicy administracji samorządu rejonu wileńskiego i placówek samorządowych z mer Marią Rekść i dyrektor administracji Lucyną Kotłowską na czele – odwiedziło miejsca pobytu papieża.

Pielgrzymi spotkali się przy katedrze, skąd udali się na modlitwę do Ostrej Bramy, gdzie złożyli wieniec pod tablicą pamiątkową. Następnie szlak pielgrzymi prowadził do Kowna, Cytowian, Szawli oraz Szydłowa. W sanktuarium maryjnym pielgrzymi uczestniczyli w nabożeństwie odpustowym, któremu przewodził nuncjusz apostolski na kraje bałtyckie.

Teresa Worobiej

Na zdj eciach: wystawa przypomniała te historycznych dni, kiedy następca św. Piotra całował Ziemię Litewską; przed Ostra Bramą wierni spotkali się znowu by dziękować Stwórcy za dar bł. Jana Pawła II.
Fot.
autorka

<<<Wstecz