O sprostowaniu wniosków badania przeprowadzonego przez Rzecznika Praw Dziecka Republiki Litewskiej
Po przeanalizowaniu wniosków badania przeprowadzonego przez Rzecznika Praw Dziecka Republiki Litewskiej Samorząd Rejonu Wileńskiego zwraca uwagę, że ostatnio pod adresem samorządu ze strony instytucji państwowych i środków masowego przekazu nasiliły się ataki polityczne i nieuzasadnione oskarżenia dotyczące problemów kształcenia.
Szeroko rozdmuchany w mediach problem powołania litewskiej grupy w przedszkolu w Kowalczukach prysł jak bańka mydlana, ponieważ Rada Samorządu Rejonu Wileńskiego uwzględniwszy prośby rodziców 11 czerwca 2010 roku podjęła decyzję, na mocy której powołane zostały 2 dodatkowe grupy z litewskim i polskim językami kształcenia, mimo to jednak temat ten dotychczas jest eskalowany w prasie i telewizji.
Samorząd Rejonu Wileńskiego kategorycznie zaprzecza wnioskowi Służby Rzecznika Praw Dziecka, że w przedszkolach w Ławaryszkach, Rudominie, Bujwidzach i Mościszkach w rejonie wileńskim nie ma możliwości kształcenia dzieci w państwowym języku litewskim. Wyciągając taki wniosek rzecznik praw dziecka Edita Žiobiene nie uwzględniła faktu, że w Rudominie i Mickunach oprócz podlegających Samorządowi Rejonu Wileńskiego placówek przedszkolnych działają placówki przedszkolne będące wcześniej w gestii Administracji Naczelnika Powiatu Wileńskiego, a teraz – Ministerstwa Oświaty i Nauki (w przedszkolu w Rudominie działają 4 grupy, w przedszkolu w Mickunach – 3), które kształcą wyłącznie w państwowym języku litewskim. Oba przedszkola czynne są już ponad 10 lat.
Zapewne Służba Rzecznika Praw Dziecka nie chciała również zauważyć tego, że w Bujwidziszkach i Rzeszy działają przedszkola wyłącznie z litewskim językiem kształcenia, zaś w języku polskim i rosyjskim dzieci (z tych miejscowości) mogą być kształcone wyłącznie w wileńskich placówkach wychowania przedszkolnego. Dotychczas nie było przedszkola lub grupy z polskim językiem kształcenia w Mickunach, chociaż mieszka tu 80 proc. mieszkańców narodowości polskiej. Kilka lat z rzędu rodzice w Mickunach zwracali się do kierownictwa przedszkola z pisemnymi prośbami o powołanie grupy z polskim językiem kształcenia, ale ciągle otrzymywali odmowną odpowiedź. W okolicach Bujwidz i Mościszek w zwarty sposób zamieszkuje większość mieszkańców narodowości polskiej (w Bujwidzach – 95 proc. mieszkańców narodowości polskiej; w Mościszkach – 70 proc. mieszkańców narodowości polskiej i 5 proc. narodowości litewskiej) i dotychczas nie było zapotrzebowania na zakładanie litewskich grup w działających tam przedszkolach, ponieważ nie wpłynęła żadna prośba w tej sprawie.
Liczba dzieci w placówkach kształcenia zmniejsza się nie tylko z powodu sytuacji demograficznej, emigracji czy wyboru języka kształcenia, ale również z powodu ubóstwa: rodzice nie mający pracy i pieniędzy, nie chcą i nie mogą wyprawić dziecka do placówki kształcenia. Do czasu osiągnięcia przez nie wieku szkolnego kształcą je samodzielnie w domu. Do przedszkola w Bujwidzach uczęszcza 16 dzieci, w Mościszkach – 24. Rada Samorządu Rejonu Wileńskiego nie może w sztuczny sposób powoływać dodatkowych grup w placówkach przedszkolnych, dopóki nie ma próśb rodziców w tej sprawie.
We wniosku rzecznika praw dziecka Edity Žiobiene stwierdza się, że w 4 grupach liczba dzieci w wieku od 1,5 do 3 lat oraz w 14 grupach liczba dzieci w wieku od 3 do 7 lat jest o 1-5 większa niż zezwala na to punkt 9 Normy Higienicznej HN 75:2008, jednak w tym samym wniosku rzecznik wyciąga wniosek, że Samorząd Rejonu Wileńskiego „w pełni nie zapewnia, by wszystkie chętne zamieszkałe na terenie rejonu wileńskiego dzieci w wieku przedszkolnym mogły uczęszczać do placówek kształcenia przedszkolnego Samorządu Rejonu Wileńskiego”. Zwracamy uwagę na to, że samorząd akurat stara się stworzyć warunki, by możliwie najwięcej dzieci, których rodzice tego sobie życzą, były kształcone w placówkach wychowania przedszkolnego, uwzględnia się punkty 5.2 i 5.3 zatwierdzonych rozporządzeniem ministra oświaty i nauki Republiki Litewskiej nr ISAK-918 z dnia 25 czerwca 2003 r. Zaleceń dla Samorządów w sprawie scentralizowanego przyjmowania dzieci do grup przedszkolnych i przygotowawczych w placówkach oświatowych. Placówki wychowania przedszkolnego Samorządu Rejonu Wileńskiego są atrakcyjne dla rodziców, ponieważ Samorząd pokrywa 30 proc. miesięcznej opłaty za przedszkole, przyznaje również inne ulgi, dlatego nawet mieszkający na przedmieściach Wilna rodzice składają prośby o przyjęcie ich dzieci do placówek wychowania przedszkolnego w rejonie wileńskim. Decyzją Rady Samorządu Rejonu Wileńskiego nr T3-350 z dnia 8 grudnia 2004 r. zatwierdzono Tryb przyjmowania dzieci do grup przedszkolnych, przygotowawczych placówek oświatowych oraz szkół ogólnokształcących Samorządu Rejonu Wileńskiego, według kryteriów którego dzieci i uczniowie są przyjmowani do placówek kształcenia.
Zgodnie z powyższym Samorząd Rejonu Wileńskiego stwierdza, że odpowiedzialne służby państwowe nie zgłębiają wszystkich okoliczności oraz przyczyn i nie pomagają w rozwiązywaniu drażliwych problemów kształcenia, a bezpodstawnie podżegają w rejonie wileńskim niezgodę i zwiększają przeciwstawianie się lokalnej władzy.